19/08/2025
Đầu tư hướng tuyến Đông - Tây, kết nối cảng biển với cửa khẩu để tạo điều kiện giao thông cho đồng bào vùng núi, vùng sâu - con đường sẽ nâng cao đời sống kinh tế, xã hội, đưa Quảng Ngãi lên tầm cao mới.
Nâng cấp hai tuyến đường kết nối Đông - Tây tỉnh Quảng Ngãi
Ngay từ khi bắt đầu sáp nhập hai tỉnh, Đảng và chính quyền tỉnh Quảng Ngãi đã xác định chiến lược phát triển kinh tế xã hội bền vững kết nối từ cảng biển đến cửa khẩu. Theo đó, kế hoạch lựa chọn kết nối giao thông theo hướng Đông Tây, từ cảng biển lên cửa khẩu theo 2 hướng tuyến.
Hướng thứ nhất từ TP Quảng Ngãi đi theo quốc lộ 1 đến Thạch Trụ rồi theo quốc lộ 24 qua đèo Vi-ô-lắc, đèo Măng Đen đến TP Kon Tum, theo đường Hồ Chí Minh lên cửa khẩu Pờ Y.
Hướng tuyến hai là từ TP Quảng Ngãi theo quốc lộ 24B đi Sơn Hà theo TL623 lên Sơn Tây Thượng, theo TL623 từ xã Sơn Tây Thương ra kết nối với TL676 qua xã Măng Bút, đến TL672 qua xã Ngọc Yêu, xã Măng Ri đến xã Ngọc Linh, tiếp TL673 lên cửa khẩu Đắk PLô qua nước Lào.
Đối với hướng tuyến thứ 2, tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo Ban QLDA Đầu tư xây dựng Các công trình Giao thông, dân dụng và Công nghiệp (ĐTXD các công trình GT, DD và CN), xây dựng kế hoạch đề xuất phương án đầu tư nâng cấp hướng tuyến Đông - Tây phía Bắc tỉnh Quảng Ngãi. Từng bước hoàn thiện tuyến đường trục Đông.
Tuy nhiên, thực trạng tuyến đường này còn gặp nhiều khó khăn. Đầu tiên phải nói đến tình trạng "xôi đỗ" giữa các đoạn kết nối tỉnh lộ, đường xã...
Điểm thắt nút đầu tiên, giáp ranh 2 tỉnh (Quảng Ngãi cũ và Kon Tum cũ) trên toàn tuyến nối Quảng Ngãi - Kon Tum, hình thành hành lang Đông - Tây phía Bắc tỉnh Quảng Ngãi mới đang là đoạn đường cấp phối, khó khăn cho các phương tiện lưu thông. Tại đây có cầu Tà Meo đã xuống cấp, khó đảm bảo an toàn cho những ô tô trọng tải lớn lưu thông.
Khó khăn tắc nghẽn là đoạn kết nối hai tỉnh lộ 676 và 672 lên tới hơn 5km không có tuyến đường, phải đi đường liên xã. Điều quan trọng là phải vượt qua 5 ngầm suối nguy hiểm.
Ông Trần Hoài Thu, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây Thượng cho biết, việc đầu tư hoàn thiện đoạn tuyến còn lại hơn 5km của tỉnh lộ 623 nối với tỉnh lộ 676 là rất cần thiết, cần thực hiện sớm nhất. Dù chỉ có hơn 5km, nhưng nó đóng góp lớn bảo đảm giao thông kết nối thông thương, thuận lợi trong vận chuyển hàng hoá, đi lại giữa các xã. Đồng thời, tuyến giao thông huyết mạch này nếu được đầu tư hoàn thiện sẽ là trục dọc mới kết nối trung tâm Quảng Ngãi với các xã miền Tây và là trục giao thông nội tỉnh thứ hai sau quốc lộ 24.
Tuyến đường kết nối du lịch về nguồn
Căn cứ Tỉnh ủy Kon Tum (xã Măng Ri) có ý nghĩa to lớn trong cuộc chiến chống Mỹ của Đảng bộ và người dân tỉnh Kon Tum. Được hình thành từ năm 1960 - 1972. Căn cứ này nằm ở độ cao 1.900m so với mực nước biển, lại nằm giữa quần thể núi Ngọc Linh trùng điệp nên đã gây nhiều khó khăn cho quân địch và bảo đảm an toàn cho Căn cứ Tỉnh ủy. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đây là nơi Tỉnh ủy Kon Tum lãnh đạo, thắng lợi từ cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân (1968), Chiến dịch Xuân Hè giải phóng Đăk Tô - Tân Cảnh (1972) tiến đến giải phóng tỉnh Kon Tum (3/1975).
Tuyến đường này cũng tạo thuận lợi cho người dân đến tham quan Ngục Đắk Glei (xã Xốp). Nơi đây, gắn với câu chuyện xúc động về hành trình vượt ngục của nhà thơ Tố Hữu. Tuy nhiên, con đường hơn 3km từ tỉnh lộ 673 đến Ngục Đắk Glei đã được thảm bê tông sạch đẹp, nhưng cũng vắng bóng người đến thăm vì đường tỉnh lộ 673 đoạn qua thủy điện Ngọc Linh xuống cấp.
Ông Phạm Xuân Quang - Chủ tịch UBND xã Măng Ri, cho biết: "Để được người dân và du khách đến với những điểm di tích lịch sử tại vùng tây bắc Quảng Ngãi, phải cần đến sự liên kết hợp tác của ngành du lịch. Tuy nhiên, giao thông vẫn đóng vai trò quan trọng nhất. Có thể kết nối tour du lịch về nguồn, từ trung tâm TP Quảng Ngãi lên thăm Măng Đen rồi đến Căn cứ Tỉnh ủy Kon Tum và Ngục Đắk Glei phải lưu thông qua các tỉnh lộ 676 đến 672 và 673.
Vì vậy, hướng tuyến Đông Tây phía bắc tỉnh Quảng Ngãi được đầu tư nâng cấp đồng bộ, không chỉ giúp người dân vùng núi, vùng sâu nâng cao đời sống văn hóa, kinh tế và còn thúc đẩy phát triển ngành du lịch tỉnh Quảng Ngãi".
Khu di tích lịch sử cách mạng Căn cứ Tỉnh ủy Kon Tum và Ngục Đắk Glei còn ít người đến thăm do mạng lưới giao thông từ thành phố Quảng Ngãi đến đây không đồng bộ.
Thúc đẩy phát triển kinh tế đặc thù
Cà phê xứ lạnh, sản phẩm đặc sản ở Kon Tum thường là cà phê Arabica, được trồng ở độ cao trên 1.000m so với mực nước biển. Kon Tum đang mở rộng diện tích trồng loại cà phê này vì hương vị đặc biệt và chất lượng cao của nó. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Kon Tum, từ đầu năm đến tháng 7/2025, tỉnh Kon Tum đã trồng mới 161,3ha cà phê xứ lạnh. UBND tỉnh Kon Tum đặt mục tiêu trồng mới 1.000ha cà phê xứ lạnh, nâng tổng diện tích toàn tỉnh lên hơn 5.000ha. Đặc biệt, khi trồng theo hướng hữu cơ, cà phê xứ lạnh Kon Tum đạt tỷ lệ quả chín trên 90%, được thu mua với giá cao gấp nhiều lần so với cà phê canh tác truyền thống. Điều này mở ra cơ hội nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người trồng.
Hiện chỉ có 3 địa phương là khu vực huyện Đắk Glei (cũ), và 2 xã Măng Ri, Măng Bút đang phát triển mạnh mẽ diện tích trồng cà phê xứ lạnh. Hướng tuyến đường kết nối Đông - Tây phía bắc tỉnh Quảng Ngãi sẽ xuyên qua 3 địa phương này, tạo điều kiện thuận lợi đưa sản phẩm xuống trung tâm tỉnh Quảng Ngãi, giảm chi phí vận chuyển, nâng cao đời sống đồng bào vùng núi, vùng sâu.
Không chỉ cà phê xứ lạnh, hướng tuyến đường kết nối Đông - Tây phía bắc tỉnh Quảng Ngãi còn đi qua vùng đặc sản thảo dược nổi tiếng toàn thế giới là sâm Ngọc Linh. Hiện toàn tỉnh Quảng Ngãi có khoảng 2.922ha rừng có trồng sâm Ngọc Linh. Trong đó, người dân canh tác khoảng 333,63ha. Chủ yếu tại hai huyện Đăk Glei cũ (75,11ha) và Tu Mơ Rông cũ (258,52ha). Phần còn lại, khoảng 2.589ha, do các doanh nghiệp đầu tư.
Trong năm 2025, tỉnh Quảng Ngãi đặt mục tiêu trồng mới 1.578ha sâm Ngọc Linh - loại dược liệu quý được xem là "quốc bảo" và là sinh kế hiệu quả giúp người dân xóa đói, giảm nghèo.
Vì vậy, đầu tư nâng cấp đồng bộ hướng tuyến đường kết nối Đông - Tây phía bắc tỉnh Quảng Ngãi sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội cho đồng bào vùng núi, vùng sâu, phát triển du lịch về nguồn, du lịch kết nối thảo dược. Đặc biệt, cà phê xứ lạnh, và thảo dược sâm Ngọc Linh có điều kiện phát triển mạnh mẽ, tạo thành sản phẩm có giá trị cao, vươn ra thị trường trong nước và quốc tế.
Mạng lưới giao thông Đông - Tây phía Bắc Quảng Ngãi sẽ đưa sâm Ngọc Linh, "sản phẩm Vip" vươn ra thị trường trong nước và quốc tế.
Nâng cao đời sống người dân vùng núi, vùng sâu
Theo tài liệu, Ban ĐTXD các công trình GT, DD và CN đã hoàn thành kế hoạch cho dự án này. Theo đó, toàn tuyến từ QL1A đến cửa khẩu Đắk PLô có chiều dài 246,2km, với tổng kinh phí được tính toán là 5.650 tỷ đồng.
Trên hướng tuyến này, hiện nay tỉnh lộ 676 dài khoảng 62km, tổng kinh phí lên tới 1.300 tỷ đồng, đang được thi công đồng bộ. Tỉnh lộ 676 thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi với nền đường rộng 9m, mặt đường bằng bê tông xi măng. Riêng những đoạn địa hình phức tạp sẽ áp dụng tiêu chuẩn cấp IV hoặc cấp V miền núi để đảm bảo an toàn thi công và vận hành.
Con đường xuyên qua các huyện, từ Huyện Sơn Tây (cũ) với dân số khoảng 21.000 người, qua 1/2 huyện Kon Plông (cũ) với dân số khoảng 13.000 người. Sau đó đến Huyện Tu Mơ Rông (cũ) dân số khoảng 27.000 người, và 1/2 huyện Đắk Glei (cũ), dân số khoảng 10.000 người. Theo thống kê, tỉ lệ hộ nghèo các địa phương còn rất lớn. Đơn cử như huyện Kon Plông (cú) có tới 22,7% hộ nghèo. Vì vậy, tỉnh Quảng Ngãi xác định tuyến đường này là tuyến đường chiến lược đưa người dân thoát nghèo.
Theo thông tin từ lãnh đạo Sở Xây dựng Quảng Ngãi, đáp ứng nguyện vọng của người dân, kỳ họp Hội đồng nhân tỉnh cuối tháng 8/2025 sẽ bàn đến mạng lưới giao thông kết nối hướng đông - tây tỉnh Quảng Ngãi. Nguồn kinh phí sẽ sử dụng ngân sách nhà nước, đầu tư xây dựng nâng cấp trong giai đoạn 2025 - 2030.
