17/03/2026
Zapraszam na
SZKOLENIE Z OBRÓBKIE CIEPLNEJ STALI NA NOŻE DLA POCZATKUJĄCYCH.
Warunki:
1. Szkolenie dwudniowe, MIEJSCE SZKOLENIA
Częstochowa
2. Max. 8 godzin lekcyjnych dziennie, + max 2 godziny lekcyjne pytań odnośnie tematów szkolenia/ćwiczeń.
3. Catering, noclegi we własnym zakresie
4. Oferta dla osób pełnoletnich, w przypadku osób niepełnoletnich wymagana obecność opiekuna prawnego (wymagane osobne ustalenia).
5. Oferta jest przeznaczone dla ludzi robiących noże, oczywiście inni też są mile widziani, ale zasady dla NIEnożorobów ustalamy osobno.
6. Szkolenie jest płatne:
- dwudniowe 2500zł NETTO/osobę
7. Obowiązuje zakaz utrwalania audio i wideo szkolenia, nie mam nic przeciwko zdjęciom.
9. Podczas szkolenia nie rozwiązuję problemów technologicznych.
10. Podczas szkolenia obowiązuje całkowity zakaz palenia, włącznie z e-papierosami, oraz zakaz spożywania alkoholu, zażywania używek itd.
11. Zaczynamy w sobotę, kończymy w niedzielę.
12. Zaczynamy o 8-9 rano, kończymy po max 10 godzinach.
13. Proponuję przyjechać w piątek wieczorem, lub w nocy, by silnym i wypoczętym pojawić się rano i zaginać mnie.
Termin do wyboru
C. 2026.04.18-19
D. 2026.0425-26
Wymagany kontakt ze mną przez e-mail - [email protected].
Wystarczy przysłać formułkę: zamawiam uczestnictwo w szkoleniu z obróbki cieplnej w dniach ....... i podać dane do FV.
Tematy jakie będą poruszane
1. BUDOWA KRYSTALICZNA
- komórki elementarne ferryt max 0,02%C
- komórka elementarna austenit max 2,11%C
- budowa krystaliczna, ziarna, granice ziaren,
- dylatometr, układy fazowe
- układ Fe3C
- perlit, ledeburyt
- podział stali na nisko, średnio i wysokowęglowe
- dyfuzja, skakanie atomów
- roztwór stały
2. KRZEPNIĘCIE WLEWKA
- kryształy różniste
- eutektyki niskostopowe
- tlenki, azotki
- siatka ledeburytu, stopień przekucia, cienkie przekroje, przetop elektrożużlowy
- walcowanie a kucie
3. ZIARNA
- wytrzymałość ziaren a temperatura
- więcej ziarn, więcej granic ziarn
- uprzywilejowane miejsca o podwyższonej energii ułożenia EBU
- wszystko dąży do ziarn,
- wzór hala petcha, zwiększanie wytrzymałości wielkością ziarn
4. ZGNIOT
- zależność temperatury kucia od składu stali
- zgniot, a gniot
- efekty zgniatania ziaren
- zgniot krytyczny, pamięć odkształcenia - wydzielenia siarczków, pasma tlenków, likwacje
- GNIOT na gorąco, rekrystalizacja dynamiczna, rozrost ziarn dynamiczny
- wysokie temp by odkształcać
- rozrost ziarn, kanibalizacja ziarn, napięcie powierzchniowe
- hamowanie rozrostu ziarna przez kucie,
5. PRZEMIANA MARTENZYTYCZNA
- komórka elementarna martenzytu, zamrażanie austenitu,
- twardość martenzytu wg Baina, dlaczego 0,4% C jest wystarczająca
- ścinanie ziarn, powstawanie kilku soczewek w jednym ziarnie
- tetragonalność, różnice objętości, naprężenia
- austenit szczątkowy
- zależność Ms Mf od zawartości węgla
- napędzanie przemiany temperaturą, ale przemiana izotermiczna
- wymrażanie, usuwanie austenitu szczątkowego
BAINIT
- zasady powstawania bainitu
- bainit wysoki i niski
- właściwości mechaniczne bainitu
- tylko Fe3C
6. WYKRES CTP
- dylatometr, wymagany minimalny stopień przemiany
- CTPc
- CTPi
- niekompletne wykresy
7. OŚRODKI CHŁODZĄCE
- jakie winno być idealne chłodziwo
- fazy chłodzenia
- woda, ciepła woda, zimna woda, roztwory, ciepła woda +NaCl 5%
- olej, ciepły olej, gorący olej, zwiększenie szybkości chłodzenia
- ołów - patentowanie, unikaj śmierci, różnice w gęstości
- rtęć, jak wyżej, pary
= powietrze
- próżnia
- polimery, właściwości praktyczne
8. ODPUSZCZANIE
- na dylatometrze wszystko widać
- fazy odpuszczania, węglik Epsilon, zmiana długości
- przemiana asutenitu szczątkowego w martenzyt podczas odpuszczania,
- odpuszczanie niskostopowych do 200 st. C, brak przemiany w martenzyt, wymrażanie
- odpuszczanie wysokie - przemiana M w alfa, sferoidyzacja, duże czasy
- odpuszczanie średnie, strefy GP, koherentność, urywanie łapek, sferoidyzacja
- odpuszczanie na kolor
- kruchość 300
- kruchość 500
9. CIĄGLIWOŚĆ
- mary ciągliwości: udarność, Rg, Fpl, Skręcanie, skręcanie udarowe
- znormalizowane próbki, zmiana wyników w zależności od zmiany wymiarów
- p*k udarności dla nadeutektoidalnych i ledeburytycznych
- wydzielanie się E w podeutektoidalnych - nie istnieje
- wpływ dodatków stopowych na p*k udarności
- ciągliwość zależy od wielkości ziarn, siatki po granicach, brudu
- przełom jako miara udarności przy łamaniu udarowym, Charpy
- skala Jernkontoret
- przełom niebieski a wady w materiale
- zginanie – naprężenia rozciągające na powierzchni, czyli miarą ciągliwości jest wydłużenie
- przełom, skręcanie – miara dobrego zahartowania dla się!!!
- porównanie widoku z dylatometru z p*kiem udarności
- odwęglenie, naprężenia rozciągające na powierzchni
10. DODATKI STOPOWE
- siarka – kruchość na gorąco
- Si, Mn, Al. Jako odtleniacze
- Krzem
- Mn jako łapacz siarki,
- inne cechy Mn
- Al. stal drobnoziarnista PN_H_04507_05_1984
- Ni – zwiększa hartowność –przechartowalność, ale nie robi węglików
- Cr zwiększa hartowność, tworzy węgliki, 14% nierdzewna
- W, Mo - pierwiastki węglikotwórcze, rola przy hartowaniu i odpuszczaniu
- Vanad- podstawowy pierwiastek twardośći wtórnej
- Wodór – przyczyny, skutki, usuwanie
- Azot – wady i zalety występowania w stali
- wpływ pierwiastków stopowych na przewodność temperaturową.
- pierwiastki utrwalające austenit
-pierwiastki egzotyczne
11. WĘGLIKI, AZOTKI
- twardość węglików
- topnienie a rozpuszczanie
- typy węglików
- hamowanie rozrostu ziarn
- wydzielanie się siatki węglików w nadeutektoidalnych, przyczyny, wpływ na stal
- sposób na brak siatki węglików – polski patent
- sferoidyzacja
- wydzielanie się w nierdzewkach – będzie w nierdzewkach
12. ZMNIEJSZANIE ZIARNA
- zmniejszenie ziarna jako sposób umocnienia bo wzór hala petcha
- stale drobnoziarniste – wpływ Al, V w narzędziówkach
- normalizacja, 2x rekrystalizacja
- sposób przemysłowy – hartowanie i wysokie odpuszczanie
- dlaczego nie działa normalizacja, ale perlityzacja tak
- twierdzenie Tammana – zarodkowanie homogeniczne jest napędzane przechłodzeniem
- sposób melona wg Tammana
- dlaczego sprężanie działa w węglówkach
- dlaczego nie hartować 2 razy bez odpuszczania
- stale o rozroście normalnym i anormalnym, zależność od blokowania i rozpuszczenia składnika blokującego
13. GRZANIE DO HARTOWANIA i czas wygrzewania
- konwekcja do 600 st. C, promieniowanie w wyższych temp
?- ustawienie w piecu na 2 zwiększa czas grzania 1,3, na 4 do 2,2 czasu (z przerwami)
?- dlaczego ustawiać detale na 2 - bo promieniowania
- jak rozpoznać czy już się grzeje
- przystanki dla grubych stopówek, przystanek przed austenityzacja - - 100st.
- odwęglenie, utlenienie, pow. 800, odwęglenie
- ochrona – Cu do 900
- boraks – ale uwaga na trzon
- atmosfera N2, Ar, ale mało wody, CO2
- atmosfera aktywna, generatory lub wkraplanie
- wióry żeliwne
- folia inox = zmniejszenie szybkości chłodzenia – be dla niskostopowych
- jak zahartować nieznaną stal - próba Metcalfa
CZAS
- ile grzać jaką stal?
- stale klasy NC4, NW1, O1 itd. Można austenityzawać i 100 minut
- za wysoko grzanie oznacza rozrost ziarn,
- stale idiotoodporne
14. HARTOWANIE
- stale zawsze należy odprężyć – min. 650 st. 1 h
- obróbka podzerowa po hartowaniu i po pierwszym odpuszczaniu jako jedyny właściwy wybór by nie pękało
- dlaczego gorący olej, miękki austenit, prostowanie stali w rękach
- patent Żmihorskiego na samoprostowanie się stali
- przełom naftalenowy
- hartowanie zwykłe-ciągłe
- stopniowe – gorący olej max 210 st. C do 100
- przerywane – woda + olej w osobnych naczyniach,
- izoterma
- patentowanie co to jest – stąd ołów jako chłodziwo
15. KUCIE
- odwęglenie średnio i wysokowęglowych, różne temp. Kucia a rozrost ziarn, co kuć łatwiej, różnice niskowęglowe, wysokowęglowe
- kucie = reguły właściwego postępowania ze stalą
- duże gnioty, małe niepotrzebne
- piec opalany gazem, węglem, koksem – atmosfera utleniająca – zgorzelina, zbijaj, nie odwęglaj
- wygląd płomienia - krótki, jasny
- kucie na koksie
- duże siły na raz, lub suma małych gniotów (kowarka) – linie płynięcia podczas kucia
16. SPAWANIE
- spawanie TIG, MIG, MAG, MMA,
- wpływ wodoru na kruchość
- wodór skąd się bierze - suszenie elektrod, odtłuszczenie, zgorzelina, farba
- podgrzewanie przed spawaniem najlepiej pow. Ms, ale choć do 200 st. C
- przygotowanie do spawania, ukosowanie od jakiej grubości, 3mm, szczelina na stopiwo, czystość, czystość, czystość
- spawanie tym samym materiałem, wykorzystanie własnego materiału jako stopiwa – najlepiej TIG
- spawanie miękkim stopiwem: najlepiej 60%Ni, by ograniczyć migrację C
- lutowanie twarde, dlaczego istotny jest topnik
- zawsze odprężyć należy po łączeniu na gorąco
17. SZLIFOWANIE
- twardość węglików, twardość ściernic, twardość triangle
- pęknięcia szlifierskie, przypalenia, ponowne zahartowanie – naprężenia rozciągające na powierzchni jako powód wad
- przypalenia są zawsze, tylko może być ich mniej, usuwanie warstwy przypalonej
- odprężanie po szlifowaniu
- ostrzenie, skalpele, węgliki
18. TWARDOŚĆ
- HRC
- HV
- HB
- Schora – wymagana duża masa, ale można sprzęgnąć detal – miara odskoku
- metoda Leba – pomiar prędkości odskoku – poprawiony Schora, sprzęganie detalu, do góry nogami
- metoda Poldi – wymaga podobnego wzorca
- pilniki do sprawdzania twardości
19. STALE NIFRDZEWNE
- potencjał Fladego wg El. Wodorowej – szereg napięciowy metali
- wymagana ilość Cr, wymagana postać
- chłodzenie nierdzewek, a uczulenie na korozję – wydzielenia węglików po granicach
- jak korodują nierdzewe stale
- chłodzenie w powietrzu, chłodzenie w próżni
20. POMIAR TEMPERATURY
- KLASA TERMOPAR POW 1000 ST. C
- starzenie termopar
- jak jest naprawdę w piecu, nie wyliczone
- Rozrost ziarn