23/06/2026
วิธีปลูกข้าวในวงบ่อซีเมนต์ ประหยัดพื้นที่ ลดต้นทุน ควบคุมศัตรูพืชได้ง่าย
---
สำหรับผู้ที่มีพื้นที่จำกัดแต่อยากปลูกข้าวไว้รับประทานเองในครัวเรือน การปลูกข้าวในวงบ่อซีเมนต์ถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจ เพราะสามารถจัดการน้ำ ปุ๋ย และวัชพืชได้ง่ายกว่าการทำนาแบบทั่วไป ใช้พื้นที่น้อย ดูแลสะดวก และสามารถปลูกได้ตลอดทั้งปี เหมาะสำหรับครอบครัวขนาดเล็ก 1–3 คน ที่ต้องการลดค่าใช้จ่ายในการซื้อข้าวบริโภค
---
#ทำไมต้องปลูกข้าวในวงบ่อซีเมนต์
การปลูกข้าวในวงบ่อซีเมนต์เป็นการจำลองแปลงนาให้อยู่ในพื้นที่ขนาดเล็ก ช่วยให้ควบคุมปัจจัยต่าง ๆ ได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นน้ำ ปุ๋ย หรือศัตรูพืช
1. ใช้พื้นที่น้อย เหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่จำกัด
2. ควบคุมระดับน้ำได้ง่าย
3. ใส่ปุ๋ยและบำรุงดินได้ทั่วถึง
4. กำจัดวัชพืชสะดวก
5. ลดปัญหาโรคและแมลงบางชนิด
6. ปลูกได้ตลอดทั้งปี
7. ไม่ต้องเสียค่าไถพรวนทุกฤดูปลูก
8. หน้าแล้งก็ปลูกได้ หากมีน้ำเพียงพอ
9. ใช้วงบ่อได้นานหลายปี
---
#การเลือกพันธุ์ข้าว
ควรเลือกพันธุ์ข้าวที่ให้ผลผลิตดีและเหมาะกับการปลูกในพื้นที่จำกัด เช่น
1. กข.สุพรรณบุรี 1
2. ชัยนาท 1
3. ปทุมเทพ
4. หอมนิล
5. พันธุ์ ค65
6. พันธุ์นาปรังอายุสั้น 90–120 วัน
หากต้องการเก็บเกี่ยวเร็ว ควรเลือกพันธุ์อายุประมาณ 90 วัน
---
#การเตรียมวงบ่อซีเมนต์
อุปกรณ์
1. วงบ่อซีเมนต์ขนาด 50–100 เซนติเมตร
2. ปูนซีเมนต์
3. น้ำยากันซึม
4. ดินปลูก
5. ปุ๋ยหมัก
6. ปุ๋ยคอก
วิธีเตรียม
1. เลือกวงบ่อขนาดตามพื้นที่และงบประมาณ
2. ฉาบก้นบ่อให้เรียบและปิดรอยรั่ว
3. ผสมน้ำยากันซึมในปูนเพื่อป้องกันน้ำรั่ว
4. เติมดินลงในบ่อสูงประมาณ 40 เซนติเมตร
5. ผสมดิน 1 กิโลกรัม กับปุ๋ยหมัก 1 กิโลกรัม โรยบนหน้าดิน
6. เติมน้ำให้เต็มบ่อ
---
#การเตรียมดินก่อนปลูก
หลังเติมน้ำแล้วควรแช่ดินไว้ประมาณ 15 วัน เพื่อ
1. กำจัดวัชพืช
2. กระตุ้นการย่อยสลายอินทรียวัตถุ
3. เพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน
หากมีแหนแดงสามารถปล่อยลงในบ่อได้ เพื่อช่วยตรึงไนโตรเจนและเพิ่มธาตุอาหารให้ต้นข้าว
---
#การเพาะกล้าข้าว
1. แช่เมล็ดพันธุ์ในน้ำ 1 คืน
2. นำไปบ่มในกระสอบอีก 1 คืน
3. เตรียมวงบ่อสำหรับเพาะกล้า
4. หว่านเมล็ดข้าวประมาณ 2 กำมือต่อบ่อ
5. รักษาระดับน้ำให้เพียงพอ
หลังหว่านประมาณ 4 วัน เมล็ดจะเริ่มงอก เมื่อต้นกล้าอายุ 20–25 วัน จึงพร้อมสำหรับการปักดำ
---
#วิธีปักดำในวงบ่อ
เมื่อแช่ดินครบ 15 วัน
1. ใส่ปุ๋ยคอกคลุกเคล้ากับดิน
2. ปรับหน้าดินให้เรียบ
3. นำต้นกล้ามาปักดำ
จำนวนต้นที่เหมาะสม
1. บ่อขนาดเล็ก ปักประมาณ 7–10 กอ
2. กอละ 3–4 ต้น
3. ไม่ควรปลูกแน่นเกินไป
เพื่อให้ต้นข้าวแตกกอดีและได้รับแสงอย่างทั่วถึง
---
#การใส่ปุ๋ยและบำรุงต้นข้าว
หลังปักดำ 15 วัน
1. เติมน้ำให้เต็มบ่อ
2. ใส่ปุ๋ยคอก 1 กิโลกรัมต่อบ่อ
3. ใส่ทุก 15 วัน
เมื่อข้าวสูงประมาณ 50–60 เซนติเมตร และเริ่มตั้งท้อง หากพบใบเหลือง
1. ใส่ปุ๋ยคอกเพิ่มประมาณ 300 กรัมต่อบ่อ
2. ฉีดพ่นน้ำหมัก พด.2 เพื่อบำรุงต้นข้าว
---
#การป้องกันแมลงแบบอินทรีย์
การปลูกในวงบ่อช่วยลดการระบาดของศัตรูพืชได้ระดับหนึ่ง แต่ยังควรมีการป้องกันเพิ่มเติม
1. นำมะกรูดผ่าซีกลอยในน้ำภายในบ่อ
2. ฉีดพ่นน้ำหมัก พด.7
3. หมั่นสำรวจใบและรวงข้าวสม่ำเสมอ
ช่วยลดการเข้าทำลายของหนอนและแมลงศัตรูข้าวได้
---
#สูตรน้ำหมักบำรุงต้นข้าว
วัตถุดิบ
1. กล้วยสุก 5 กิโลกรัม
2. มะละกอสุก 5 กิโลกรัม
3. ฟักทอง 5 กิโลกรัม
4. กากน้ำตาล 10 ลิตร
5. หัวเชื้อ EM 5 ลิตร
6. พด.2 จำนวน 1 ซอง
7. น้ำ 150 ลิตร
วิธีทำ
1. สับผลไม้เป็นชิ้นเล็ก ๆ
2. ผสมทุกอย่างเข้าด้วยกัน
3. หมักนานประมาณ 3 เดือน
อัตราการใช้
1. น้ำหมัก 1 ฝาลิโพต่อน้ำ 20 ลิตร
2. ฉีดพ่นทุก 7–15 วัน
---
#สูตรน้ำหมักป้องกันแมลง
วัตถุดิบ
1. พริกสด 1 กิโลกรัม
2. กระชาย 1 กิโลกรัม
3. มะกรูดผ่าซีก 50 ผล
4. กากน้ำตาล 5 ลิตร
5. EM 5 ลิตร
6. น้ำส้มควันไม้ 5 ลิตร
7. พด.7 จำนวน 1 ซอง
8. น้ำ 20 ลิตร
วิธีทำ
1. บดหรือสับวัตถุดิบให้ละเอียด
2. ละลายกากน้ำตาลกับน้ำ
3. ละลาย พด.7 ทิ้งไว้ประมาณ 15 นาที
4. ผสมทุกอย่างเข้าด้วยกัน
5. หมักอย่างน้อย 20 วัน
อัตราการใช้
1. น้ำหมัก 1 ฝาลิโพต่อน้ำ 20 ลิตร
2. ฉีดพ่นทุก 7 วัน
---
#การเก็บเกี่ยว
1. ก่อนเก็บเกี่ยวประมาณ 7–10 วัน ควรระบายน้ำออกจากบ่อเพื่อลดความชื้น
2. เมื่อเมล็ดข้าวสุกเต็มที่และรวงเปลี่ยนเป็นสีเหลืองทอง จึงทำการเก็บเกี่ยว
3. หลังเก็บเกี่ยวเสร็จ
- กดต้นข้าวและตอซังลงในดิน
- เติมน้ำให้ท่วมพอดี
- ปล่อยให้ย่อยสลายเป็นปุ๋ยอินทรีย์
- ช่วยฟื้นฟูดินและเตรียมพร้อมสำหรับการปลูกรอบถัดไป
---
#ผลผลิตที่คาดว่าจะได้รับ
โดยเฉลี่ย
1. ข้าวเปลือก 1.8–2 กิโลกรัมต่อบ่อต่อรอบ
2. สีเป็นข้าวสารได้ประมาณ 1–1.5 กิโลกรัมต่อบ่อ
หากปลูก 30 บ่อ
1. ได้ข้าวสารประมาณ 30–45 กิโลกรัมต่อรอบ
2. ปลูกปีละ 3 รอบ ได้ประมาณ 90–135 กิโลกรัมต่อปี
ซึ่งเพียงพอต่อการบริโภคของคน 1 คนตลอดทั้งปี
---
#ข้อแนะนำสำคัญสำหรับเกษตรกร
1. ใช้เมล็ดพันธุ์ดี เพื่อผลผลิตที่สม่ำเสมอ
2. เตรียมดินให้สมบูรณ์ก่อนปลูกทุกครั้ง
3. รักษาระดับน้ำให้เหมาะสมกับต้นข้าว
4. เน้นใช้ปุ๋ยอินทรีย์บำรุงดินอย่างสม่ำเสมอ
5. สำรวจโรคและแมลงเป็นประจำ
6. ลดการใช้สารเคมีที่ไม่จำเป็น
7. จดบันทึกต้นทุนและผลผลิตทุกฤดูปลูก
---
การปลูกข้าวในวงบ่อซีเมนต์เป็นแนวทางเกษตรพอเพียงที่เหมาะกับผู้มีพื้นที่จำกัด ช่วยลดต้นทุนการทำนา ลดการใช้เครื่องจักร ควบคุมการให้น้ำและปุ๋ยได้ง่าย อีกทั้งยังสามารถปลูกข้าวอินทรีย์ไว้บริโภคเองได้ตลอดทั้งปี หากจัดการอย่างเหมาะสม การปลูกเพียง 30 บ่อก็สามารถผลิตข้าวสารได้เพียงพอสำหรับคนหนึ่งคนตลอดปี ถือเป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับครัวเรือนที่ต้องการพึ่งพาตนเองด้านอาหารอย่างยั่งยืน ลองนำแนวทางนี้ไปปรับใช้ดูนะครับ
#ปลูกข้าวในวงบ่อซีเมนต์ #ปลูกข้าวกินเอง #แนวทางเกษตรเกร็ดความรู้
