19/06/2025
NHỮNG SAI LẦM TRONG CÔNG TÁC LAO LẮP DẦM SUPER T LÀM CHO GỐI CẦU BỊ HỎNG.
Trong công tác lao dầm Super T, việc gối cầu (pot bearing) bị hỏng là một sự cố nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ và an toàn của cầu. Dưới đây là những sai lầm phổ biến trong quá trình lao dầm Super T có thể dẫn đến hư hỏng gối cầu:
I. Sai lầm trong giai đoạn chuẩn bị:
1. Thiếu khảo sát địa chất và địa hình:
o Sai lầm: Không khảo sát kỹ hoặc khảo sát không đầy đủ địa chất, địa hình khu vực thi công.
o Hậu quả: Nền đất yếu, lún không đều có thể làm thay đổi cao độ và độ dốc của bệ kê dầm, gây lệch tâm hoặc quá tải lên gối cầu khi lao dầm. Nếu lao lắp dầm bằng cần cẩu, việc nền đất chân cẩu bị lún sụt sẽ gây ra tai nạn nghiêm trọng như rơi dầm, đổ sập cần cẩu, dầm tác động mạnh và đột ngột lên gối gây hỏng gối.
2. Thiết kế hoặc bố trí gối cầu không phù hợp:
o Sai lầm: Lựa chọn loại gối cầu không phù hợp với tải trọng, chuyển vị hoặc điều kiện môi trường. Bố trí gối cầu không đúng vị trí thiết kế, không đảm bảo khoảng cách và cao độ chính xác.
o Hậu quả: Gối cầu bị quá tải cục bộ, không thể hấp thụ hết các chuyển vị của dầm, dẫn đến nứt, vỡ hoặc biến dạng.
3. Chất lượng gối cầu không đảm bảo:
o Sai lầm: Sử dụng gối cầu kém chất lượng, không có chứng chỉ xuất xứ rõ ràng hoặc không được kiểm tra nghiệm thu chặt chẽ trước khi lắp đặt.
o Hậu quả: Gối cầu không chịu được tải trọng thiết kế, nhanh chóng xuống cấp và hư hỏng.
4. Bệ kê gối; đá kê gối không đạt yêu cầu:
o Sai lầm: Bề mặt bệ gối không bằng phẳng, không đúng cao độ, có các dị vật hoặc không được vệ sinh sạch sẽ trước khi đặt gối cầu. Bê tông bệ gối không đạt cường độ hoặc bị nứt, rỗng.
o Hậu quả: Gối cầu không tiếp xúc đều với bệ, tạo ra ứng suất cục bộ, gây hư hỏng bề mặt hoặc các bộ phận bên trong gối.
II. Sai lầm trong quá trình lắp đặt và lao dầm:
1. Lắp đặt gối cầu sai kỹ thuật:
+ Sai lầm:
Không căn chỉnh chính xác: Gối cầu không được căn chỉnh đồng tâm với tải trọng dầm, không đúng phương và vị trí thiết kế.
Không đảm bảo độ dốc: Gối cầu không được đặt đúng độ dốc theo thiết kế (nếu có).
Không cố định chắc chắn: Gối cầu không được cố định chắc chắn vào bệ, dễ bị xê dịch trong quá trình lao dầm.
Thiếu lớp vữa đệm (grout) hoặc vữa đệm kém chất lượng: Lớp vữa không đủ dày, không có khả năng truyền tải đồng đều, hoặc sử dụng loại vữa có cường độ không đạt yêu cầu.
Cố định thớt trên của gối sai cách: Một số đơn vị thi công dùng mỏ hàn để cố định thớt trên của gối (đối với gối di động) để chống trượt thớt trên của gối. Đây là một sai lầm rất nghiêm trọng.
+ Hậu quả:
- Gối cầu chịu tải trọng không đều, bị trượt, xoay hoặc lệch tâm, dẫn đến hỏng hóc các bộ phận bên trong như bản thép, cao su, hoặc vòng chống bụi. Nhiều trường hợp thớt trên của gối bị trượt hẳn ra khỏi gối hoặc rơi cả gối xuống sông.
- Khi bị tác động nhiệt từ mỏ hàn, cắt: Gối cầu bị phá hỏng lớp phủ bảo vệ chống ăn mòn của gối (Sơn phủ, mạ kẽm; Al-Mg), tấm trượt PTFE và đĩa cao su bên trong gối có thể bị hỏng do nhiệt độ cao từ mỏ hàn; cắt. Những hư hỏng bên trong gối có thể không quan sát được khi chưa mở gối nhưng sẽ làm cho gối hư hỏng nghiêm trọng và không làm việc bình thường, có thể gây ra xẹp, lún nghiêng gối ngay thời điểm lao lắp dầm đang diễn ra hoặc tiến triển sau thời gian ngắn.
2. Quá trình lao dầm không kiểm soát:
+ Sai lầm:
Lao dầm quá nhanh hoặc giật cục: Tạo ra tải trọng động lớn và đột ngột lên gối cầu, vượt quá khả năng chịu đựng của gối.
Va chạm mạnh: Dầm va chạm mạnh vào gối cầu hoặc các cấu kiện khác trong quá trình hạ dầm.
Không kiểm soát độ thẳng đứng và phương của dầm: Dầm không được hạ xuống thẳng đứng hoặc bị lệch phương so với trục gối, gây tải trọng lệch tâm hoặc tác động cắt lên gối.
Không sử dụng các thiết bị hỗ trợ phù hợp: Thiếu các thiết bị dẫn hướng, chống trượt (nêm gỗ, cột chống cố định dầm…) hoặc giảm chấn khi hạ dầm.
+ Hậu quả:
Gối cầu bị nứt, vỡ, biến dạng, b**g tróc lớp chống ăn mòn, hoặc hỏng hóc các chi tiết cơ khí bên trong, xẹp đĩa cao su do chịu tải trọng cụ bộ nén và xoay quá lớn. Đặc biệt với các gối cầu di động (Sliding pot bearing) có thể bị hỏng tấm trượt (PTFE) do quá tải hoặc trượt không đều. Nhiều trường hợp thớt trên của gối bị trượt khỏi gối hoặc cả gối rơi xuống sông.
3. Lao lắp dầm trong khi các lu rung đang hoạt động gần đó:
+ Sai lầm: Các lu rung đầm lèn đất đang hoạt động trên công trường gần phạm vi thi công lao lắp dầm khiến cho không cố định được vị trí của dầm trên gối, gối bị dịch chuyển.
+ Hậu quả: Thớt trên của gối bị trượt khỏi vị trí ban đầu hoặc nghiêm trọng hơn gây đổ dầm, gãy dầm.
4. Lao lắp dầm xong không có biện pháp văng chống, cố định dầm:
+ Sai lầm: Khi lao lắp xong mỗi phiến dầm, đơn vị thi công không chêm chèn cố định dầm cầu, không liên kết với các dầm khác trong 1 mặt cắt ngang, không văng chống đúng cách.
+ Hậu quả: Thớt trên của gối bị trượt khỏi vị trí ban đầu hoặc nghiêm trọng hơn gây đổ dầm, gãy dầm.
III. Sai lầm trong bảo quản và bảo dưỡng:
Bảo quản gối cầu không đúng cách:
+ Sai lầm: Trong quá trình vận chuyển nâng hạ gối, gối bị va quệt làm xước, b**g tróc các lớp phủ chống ăn mòn, khi bảo quản lưu kho tại công trường lại để gối cầu tiếp xúc trực tiếp với nước, hóa chất, hoặc không che chắn cẩn thận trước khi lắp đặt.
+ Hậu quả: Ăn mòn các chi tiết kim loại, hỏng hóc lớp chống ăn mòn hoặc cao su của gối.
Kết luận:
Việc gối cầu bị hỏng trong công tác lao dầm Super T thường là hệ quả của một chuỗi các sai sót tích lũy từ giai đoạn khảo sát, thiết kế, chuẩn bị đến thi công và lắp đặt. Để hạn chế tối đa những sự cố này, cần phải:
• Tuân thủ chặt chẽ quy trình kỹ thuật: Từ khâu khảo sát, thiết kế, lựa chọn vật liệu đến thi công và kiểm soát chất lượng.
• Đào tạo nâng cao tay nghề: Đảm bảo đội ngũ cán bộ kỹ thuật và công nhân có đủ kiến thức và kinh nghiệm.
• Sử dụng vật liệu và thiết bị chất lượng cao: Kiểm tra kỹ lưỡng nguồn gốc và chất lượng của gối cầu từ các nhà sản xuất uy tín, có thương hiệu lâu năm, đã được sử dụng ở các công trình tương tự, có thời gian thử thách đủ lâu để đánh giá và kiểm chứng chất lượng của gối cầu. Sử dụng thiết bị lao lắp dầm được đăng kiểm.
• Giám sát chặt chẽ: Tăng cường giám sát trong suốt quá trình thi công, đặc biệt là các khâu quan trọng như căn chỉnh và hạ dầm.
• Bảo trì, bảo dưỡng định kỳ: Thực hiện kiểm tra và bảo dưỡng thường xuyên để phát hiện và khắc phục kịp thời các hư hỏng.
Chỉ khi thực hiện đồng bộ các giải pháp trên, chúng ta mới có thể đảm bảo an toàn, chất lượng và tuổi thọ cho các công trình cầu.
Chú thích: Hình ảnh minh họa được lấy từ trang facebook Cienco4
--------------------------------------------------------------------------
Bài viết của: KS. Lê Quang Trường.
Công ty CP thương mại công nghiệp Việt Hưng
Đơn vị chuyên cung cấp các sản phẩm gối cầu, khe co giãn, neo dự ứng lực, neo đất, chống thấm mặt cầu, tường chắn có cốt....
Địa chỉ VPGD: Số 5, ngách 35, ngõ 91 Nguyễn Chí Thanh, phường Láng Hạ, quận Đống Đa, TP. Hà Nội.
Email: [email protected]
ĐT zalo: 0356-440-492