09/08/2026
THẤY NGƯỜI CO GIẬT MÀ “KHÔNG LÀM GÌ”⁉️
Chắc hẳn bạn đã từng thấy, ít nhất một lần, những hình ảnh người hùng trên mạng xã hội rồi đúng không, khi mà có ai đó đang lên cơn co giật và một người khác lập tức lao vào giúp, sẵn sàng đưa tay hoặc một vật gì đó vào miệng họ để ngăn việc cắn lưỡi, nhìn thì rất dũng cảm, rất tốt bụng đúng không?
❓Nhưng sẽ thế nào nếu mình nói điều đó là hoàn toàn sai, không chỉ sai mà còn có thể gây hại thêm cho người bệnh?
(Không có gì phải bàn về tinh thần dũng cảm của họ, rất đáng tuyên dương nhưng sẽ tuyệt vời hơn nếu dũng cảm đi kèm với hành động sơ cứu đúng).
CO GIẬT là tình trạng rối loạn hoạt động điện trong não, khi các tế bào thần kinh phóng điện bất thường sẽ làm cơ thể mất kiểm soát tạm thời về vận động, ý thức hoặc cả hai.
Và hãy nhớ rằng không phải chứ co giật là động kinh, co giật có nhiều nguyên nhân lắm. Có thể do sốt cao, tụt đường huyết, chấn thương đầu, kiệt sức…
Công nhận! Nhìn một người đang co giật trông rất đáng sợ, nên phản xạ của hầu hết mọi người là phải làm gì đó ngay, phải can thiệp ngay, cái này hoàn toàn dễ hiểu, ai cũng vậy thôi nhưng trong y khoa có một nguyên tắc rất quan trọng, đó là… TRƯỚC TIÊN, ĐỪNG GÂY HẠI !
Trong những tình huống như co giật, nhiều hành động mình nghĩ là đang giúp thực ra lại có thể làm tình trạng tệ hơn, nên trước khi vội vàng làm gì, điều quan trọng hơn là bạn phải biết rõ có những thứ tuyệt đối không được làm.
❌ NHỮNG SAI LẦM RẤT HAY GẶP
1️⃣ NHÉT VẬT VÀO MIỆNG
Bạn có thể yên tâm là không có chuyện nuốt lưỡi như nhiều người nghĩ. Còn cắn lưỡi cũng rất ít khi xảy ra, nếu có thì thường rất nhẹ và tự lành. Chỉ có việc nhét tay hay vật cứng vào miệng mới là nguy hiểm, có thể làm gãy răng, gây chảy máu, thậm chí làm tắc đường thở, chưa kể người đang giúp cũng rất dễ bị cắn (bay luôn ngón tay đấy, không đùa 🙂 )
2️⃣ CỐ GIỮ CHẶT NGƯỜI BỆNH
Co giật là do hoạt động bất thường trong não nên bạn không thể dùng sức để chặn lại.
Ngược lại, việc giữ chặt như vậy còn dễ gây chấn thương như trật khớp, gãy xương và sau cơn bệnh nhân có thể đau nhiều hơn.
3️⃣ ĐỔ NƯỚC, CHANH HOẶC THUỐC VÀO MIỆNG
Thấy người bệnh co giật là nhiều người cuống lên, muốn cho uống gì đó để tỉnh lại (đặc biệt là hội CLC 🍋). Nhưng tôi xin đấy! Lúc này họ không thể nuốt được đâu, nên bất cứ chất lỏng nào đưa vào miệng cũng có nguy cơ đi thẳng vào đường thở, gây sặc, thậm chí dẫn đến suy hô hấp đấy.
✅ CÁCH XỬ LÝ ĐÚNG
Những việc nên làm dù trông như “không làm gì”
1️⃣ Tạo môi trường an toàn
Nếu họ đang đứng hoặc ngồi thì bạn nên nhẹ nhàng đỡ xuống để tránh ngã.
Sau đó nhìn xung quanh xem có vật cứng, góc bàn, ghế hay đồ nguy hiểm nào không thì dọn ra bớt, mục tiêu là hạn chế tối đa việc va đập trong lúc co giật.
2️⃣ Kê một vật mềm dưới đầu, nới lỏng quần áo vùng cổ
Bạn có thể dùng áo khoác, khăn hoặc bất cứ thứ gì mềm để kê dưới đầu giúp giảm chấn động. Đồng thời nới lỏng cổ áo, cà vạt hoặc dây siết quanh cổ để đường thở thông thoáng hơn, giúp người bệnh dễ thở trong lúc cơn diễn ra.
3️⃣ Theo dõi thời gian cơn co giật
Cái này rất quan trọng nhưng nhiều người hay quên. Bạn nên để ý xem cơn kéo dài bao lâu, vì đa số các cơn co giật sẽ tự hết sau khoảng 1 đến 2 phút. Việc canh thời gian giúp bạn biết khi nào là bình thường và khi nào cần gọi cấp cứu.
4️⃣ Sau khi cơn kết thúc, đặt người bệnh nằm nghiêng
Khi cơn đã dừng, bạn nhẹ nhàng xoay người bệnh nằm nghiêng sang một bên. Tư thế này giúp nước bọt hoặc dịch trong miệng chảy ra ngoài, giảm nguy cơ bị sặc và giúp họ hồi phục an toàn hơn.
5️⃣ Gọi cấp cứu nếu có dấu hiệu nguy hiểm
- Cơn kéo dài hơn 5 phút
- Co giật liên tiếp
- Không tỉnh lại
- Khó thở (tím tái) hoặc có chấn thương do co giật
Nói cái này bạn đừng bất ngờ, bạn có đưa bệnh nhân co giật vào cấp cứu đi nữa, việc đầu tiên nhân viên y tế làm cũng là quan sát và theo dõi ở cấp độ cao hơn (có máy móc, thiết bị chuyên dụng) mà thôi.
Cuối cùng, mong quý vị hãy nhớ một điều:
Không phải cứ lao vào làm gì đó mới là giúp người.
Một cái nghiêng người, một hành động dọn dẹp bàn ghế hay đôi khi chỉ là hành động bấm giờ… nghe thì đơn giản đấy nhưng không có đủ kiến thức thì người ta không có làm đâu :)))
